ชุมชนและสิ่งแวดล้อม
ป่าชุมชนเมืองสวนป่าเกดน้อมเกล้า
ป่าชุมชนเมืองสวนป่าเกดน้อมเกล้า
ต.ทรงคนอง อ.พระประแดง สมุทรปราการ
ป่าชุมชนเมืองสวนป่าเกดน้อมเกล้า ตั้งอยู่ที่หมู่ 2 ตำบลทรงคนอง อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ มีพื้นที่ป่าทั้งหมด 26.02 ไร่ เป็นพื้นที่ส่วนหนึ่งของคุ้งบางกระเจ้า ซึ่งเป็นพื้นที่สีเขียวในโครงการสวนกลางมหานคร ตามแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช (รัชกาลที่ 9) ที่ทรงต้องการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมบริเวณคุ้งบางกะเจ้า เพื่อเป็นปอดให้คนกรุงเทพมหานคร โดยในตำบลทรงคนองแบ่งเป็น 13 หมู่บ้าน มีประชากรอาศัยอยู่จำนวน 382 คน รวม 82 ครัวเรือน คนในชุมชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพรับจ้างและทำงานในบริษัทหรือโรงงานอุตสาหกรรมบริเวณใกล้เคียง
วิสาหกิจชุมชนป่าชุมชนเมืองสวนป่าเกดน้อมเกล้าเกิดจากคนในชุมชนกลุ่มเล็ก ๆ ที่มารวมตัวกันทำกิจกรรมด้านการอนุรักษ์พื้นที่สีเขียวตั้งแต่ปี พ.ศ. 2549 และได้จดทะเบียนเป็นวิสาหกิจชุมชนในปี พ.ศ. 2560 มีเป้าหมายการดำเนินงานเพื่ออนุรักษ์พื้นที่สีเขียว ผลักดันชุมชนสู่แหล่งเรียนรู้และท่องเที่ยวเชิงนิเวศ รวมถึงการส่งเสริมให้คนในชุมชนมีความตระหนักและมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์พื้นที่ป่าชุมชนมากขึ้น โดยแรกเริ่มได้รับการสนับสนุนการทำงานจากภาครัฐและเอกชน ในการสร้างโรงเรือนเพาะกล้าไม้ การจัดการระบบหมุนเวียนน้ำในคูคลอง การปลูกต้นไม้เพิ่มพื้นที่สีเขียว และการประกอบอาชีพ ส่งผลให้พื้นที่สวนป่าเกดน้อมเกล้ามีพันธุ์ไม้ต่างๆ มากกว่า 100 สายพันธุ์ และมีนกมากกว่า 49 ชนิด เป็นแหล่งเรียนรู้และท่องเที่ยวทางธรรมชาติของชาวไทยและชาวต่างชาติ
ป่าชุมชนเมืองสวนป่าเกดน้อมเกล้า
ต.ทรงคนอง อ.พระประแดง สมุทรปราการ
โครงการอนุรักษ์ป่าชุมชนเมือง คุ้งน้ำบางกระเจ้า ปีที่ 1 (2567) นอกเหนือจากการอนุรักษ์ วิสาหกิจชุมชนฯ ยังมุ่งเน้นการสร้าง " เศรษฐกิจสีเขียว" ที่คนกับป่าเกื้อกูลกันอย่างยั่งยืน ผ่านการสนับสนุนจากมูลนิธิสุทธิรัตน์ อยู่วิทยา โดยเปลี่ยนทรัพยากรในป่าให้กลายเป็นอาชีพและรายได้ของชาวบ้าน อาทิ การฝึกอบรมนักสื่อความหมายชุมชนเพื่อถ่ายทอดคุณค่าของป่า การแปรรูปเศษใบไม้กิ่งไม้เป็นปุ๋ยหมักเพื่อลดขยะ และการส่งเสริมสถานที่นวด อบสมุนไพรเพื่อสุขภาพ กิจกรรมเหล่านี้ไม่เพียงแต่ยกระดับคุณภาพชีวิต แต่ยังสร้างความตระหนักให้คนในชุมชนรู้สึกหวงแหนและพร้อมที่จะเป็นหูเป็นตาในการดูแลรักษาปอดแห่งนี้ให้คงอยู่สืบต่อไป
1. การจัดการทรัพยากรป่าชุมชนให้คงสภาพสมบูรณ์ (ตัดสางและทำความสะอาดพื้นที่ป่าชุมชนในทุกๆ 6 เดือน) ดำเนินงานกิจกรรมโฮมสเตย์ของทางกลุ่มวิสาหกิจชุมชน และผลิตภัณฑ์ชุมชน
2. การจัดการขยะชุมชนและกิจกรรมปุ๋ยหมักจากเศษไม้ ( waste to compost) สร้างโรงเรือนผลิตปุ๋ยหมักจากเศษวัสดุทางธรรมชาติ
3. พัฒนาจุดเรียนรู้เส้นทางศึกษาธรรมชาติ และป้ายสื่อความหมายเรียนรู้
4. โครงการ Goal Together โดยมูลนิธิสุทธิรัตน์ อยู่วิทยา ผนึกกำลังอาสาสมัคร 30 ชีวิต ลงพื้นที่สร้างแรงขับเคลื่อนเชิงบวก ณ สวนป่าเกดน้อมเกล้า คุ้งบางกระเจ้า ป่าในเมืองแห่งแรกของไทย มุ่งเน้นการสร้างผลลัพธ์ที่จับต้องได้เพื่อยกระดับศักยภาพของชุมชนใน 3 มิติหลัก :
1. ยกระดับพื้นที่เรียนรู้ ( Infrastructure & Learning Space)
ฟื้นฟูเส้นทางศึกษาธรรมชาติ : อาสาสมัครร่วมปรับปรุงเส้นทางเดินป่า เพื่อเตรียมพร้อมให้สวนป่าเกดน้อมเกล้าเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ระบบนิเวศสำหรับเยาวชนและนักท่องเที่ยว ช่วยเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจและการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ให้กับชุมชน
2. สืบสานและเพิ่มมูลค่าภูมิปัญญา "คนสามน้ำ" ( Cultural Heritage & Income)
ส่งเสริมอาชีพและภูมิปัญญาท้องถิ่น : ต่อยอดทักษะการทำผ้ามัดย้อมสีธรรมชาติ การทำลูกประคบ และการใช้สมุนไพรพื้นบ้าน ซึ่งเป็นการช่วยรักษาอัตลักษณ์ของชาวบางกระเจ้า และสร้างโอกาสในการสร้างรายได้เสริมจากการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ชุมชน
3. สร้างระบบจัดการสิ่งแวดล้อมโดยชุมชน ( Environmental Management)
ระบบจัดการขยะและโรงปุ๋ยหมัก : การวางรากฐานการทำปุ๋ยหมักและการเพาะพันธุ์กล้าไม้พื้นถิ่น ช่วยให้ชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองได้ในด้านเกษตรกรรม ลดค่าใช้จ่าย และสร้างความยั่งยืนให้กับพื้นที่สีเขียวอย่างเป็นระบบ
ที่จะกลายเป็นรากฐานสำคัญในการดูแลสิ่งแวดล้อมและพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนคุ้งบางกระเจ้าให้เข้มแข็งต่อไป"