โครงการ

Close

ชุมชนและสิ่งแวดล้อม

โครงการปลูกหญ้าทะเล

โครงการปลูกหญ้าทะเล

ณ วิสาหกิจชุมชนเลี้ยงปลากระชังบ้านพรุจูด ต.บ่อหิน อ.สิเกา จ.ตรัง


โครงการอนุรักษ์และฟื้นฟูหญ้าทะเลปี 2563

มูลนิธิสุทธิรัตน์ อยู่วิทยา ร่วมมือกับกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเลี้ยงปลากระชังบ้านพรุจูด ตําบลบ่อหิน อําเภอสิเกา จังหวัดตรัง ปี 2562 - ปัจจุบัน

เป้าหมายโครงการ

“ ขับเคลื่อนงานอนุรักษ์และขยายพันธุ์หญ้าทะเล จํานวน 50 ไร่ ” เพื่อสร้างระบบนิเวศ และทรัพยากรทางทะเลให้เกิดความหลากหลาย ซึ่งจะส่งผลดีต่อความสมบูรณ์ของ ทรัพยากรธรรมชาติทางทะเล วิถีชีวิตชุมชนประมงพื้นบ้าน การท่องเท่ียวเชิงอนุรักษ์ ที่นําไปสู่การยกระดับเศรษฐกิจที่ดีของชุมชน และการมีทรัพยากรธรรมชาติทางทะเล ที่เพียงพอต่อคนรุ่นต่อไป

ความสําคัญของโครงการ

การใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติของมนุษย์ได้สร้างทั้งคุณ และโทษต่อสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะถ้าหากการกระทําเหล่านั้นขาดการทําทดแทน อนุรักษ์ ดูแล เพื่อให้ คนรุ่นหลังได้ใช้ประโยชน์ การเพิ่มพื้นที่หญ้าทะเลจึงเป็นการสร้างความสมบูรณ์ของ นิเวศทางทะเล ไปพร้อมกับสร้างการเรียนรู้กระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน หรือ คนรุ่นใหม่ เพื่อให้ตระหนักถึงความสําคัญของการมีระบบนิเวศที่เอื้อต่อวิถีชีวิต และ เศรษฐกิจของชุมชน


โครงการปลูกหญ้าทะเล

ณ วิสาหกิจชุมชนเลี้ยงปลากระชังบ้านพรุจูด ต.บ่อหิน อ.สิเกา จ.ตรัง


การดําเนินโครงการ

1. ดําเนินกิจกรรมโครงการ "Goal Together" โดยนําอาสาสมัครร่วมกับชุมชน ลงแรงและเรียนรู้งานด้านการอนุรักษ์ และขยายพื้นที่หญ้าทะเล โดยทํากิจกรรมที่เป็นประโยชน์ต่อนิเวศธรรมชาติทางทะเล (ปลูกหญ้าทะเล เก็บพันธุ์หญ้าทะเล ระดมความคิด ทําข้อมูลส่งต่อชุมชนเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม และสร้างโอกาสทางการตลาดให้กับชุมชน) ให้ชุมชนเกิดประโยชน์ต่องานการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติทางทะเลอย่างสูงสุด

จากการดําเนินงานโครงการ Goal Together โครงการปลูกหญ้าทะเล ณ กลุ่มวิสาหกิจชุมชนปลากระชังบ้านพรุจูด ต. บ่อหิน อ. สิเกา จ. ตรัง ได้ดําเนินการมาเป็นปีที่ 2 (2562-2563) ด้วยการนําอาสาสมัครและชุมชน กว่า 150 คน ดําเนินกิจกรรมโครงการอาสาสมัครปลูกหญ้าทะเล และเก็บกล้าหญ้าทะเล ทำให้เกิดภาพของการอนุรักษ์ และพื้นฟูหญ้าทะเลให้เกิดขึ้นในชุมชนชัดเจน อีกทั้งทําให้ชุมชน คนรุ่นใหม่ หน่วยงาน ภาคี เกิดการตื่นตัว และเห็นความสำคัญของการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาตมากยิ่งขึ้น

2. สนับสนุนทุนเพื่อการพัฒนาชุมชน (Sponsorship) เพื่อให้ชุมชนขับเคลื่อนงานอนุรักษ์และฟื้นฟูหญ้าทะเล โดยเปิดโอกาสให้ชุมได้จัดทำแผนงานอนุรักษ์และขับเคลื่อนการสร้างพื้นที่หญ้าทะเลอย่างมีส่วนร่วมของชุมชน โดยปัจจุบันอยู่ระหว่างการจัดทําแผนเพื่อขอรับการสนับสนุนโครงการปี 2564 จากมูลนิธิสุทธิรัตน์ อยู่วิทยา เพื่อสร้างการมีส่วนร่วมในทุกภาคส่วนในการขยายพื้นที่หญ้าทะเลให้ได้ตามเป้าหมาย



แบ่งปันประสบการณ์


อนุรักษ์ไม่ง่าย ทําได้ ประโยชน์ยั่งยืน

บรรจง นฤพรเมธี

ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนฯ จังหวัดตรัง



1. ความยากในการทํางานด้านการอนุรักษ์ในความคิดเห็นคืออะไร

ผมมองว่า ความยากของงานอนุรักษ์ คือ การสร้างความเชื่อมั่นให้กับคน ทั้งคนใกล้ตัว ไกลตัวให้เขามีความเชื่อว่าสิ่งที่เราทํานั้นมันได้ประโยชน์จริงๆ มันส่งผลต่อชุมชนสังคมมากกว่าการตอบสนองประโยชน์ตนเอง ผมมองว่ามันท้าทายคนที่เป็นแกนนํา คนพาทําถ้าทําได้คนชม แต่ถ้าทําล้ม คนสมนํ้าหน้า อันนี้จริงๆ บทเรียนการทํางานมีเยอะ แต่น้อยคนที่จะก้าวผ่านแล้วลุกมาทําต่อ ผมเคย เป็นคนล้มเหลว แต่เลือกที่จะเอามาเป็นแรงผลักให้ทํางานได้อย่างระมัดระวังมากขึ้น งานอนุรักษ์ งานชุมชน งานสังคม เหมือนกัน เราต้องเริ่มจากตัวเรา เชื่อมั่นในตัวเองและแนวทาง "ทําให้ดู เป็นครู ให้ได้" ถ้าเราทําสําเร็จอย่างอื่นก็ตามมา คน งบประมาณ และการสนับสนุน

2. มีวิธีการในการทํางานร่วมกับชุมชนและคนที่ไม่เข้าใจหรือมีแนวคิดต่างจากเราอย่างไรกับงานอนุรักษ์

ต้องใช้ความจริงใจเข้าว่าเราทําจริงตั้งใจมุ่งมั่น เขาเห็นผลงาน เห็นรูปธรรมความสําเร็จ เขาก็มาช่วยหยิบจับ และเรียนรู้กับเราเอง อย่าคิดว่าคนที่คิดต่างคือคนท่ีแปลกแต่นั้นคือ คนที่เราต้องค้นหาและสร้างองค์ความรู้ใหม่ให้เขาทําให้เห็น "สร้างความสําเร็จผ่านการกระทําไม่ใช่คําพูด" ยุคนี้ข้อมูลมีความสําคัญดังนั้น คนจะเชื่อข้อมูลถ้ามีมากองตรงหน้าเขาเห็นเดี๋ยวเขาก็เปลี่ยนความคิดขอแค่ว่าข้อมูลที่นํามามันสร้างการเรียนรู้และสร้างคุณค่าต่อคนหมู่มากเท่านั้นเอง "แตกต่างแต่ไม่แตกแยก" ทํางานร่วมกับคนอื่นต้องเอาใจเขามาใส่ใจเราให้เยอะ

3. คิดว่างานอนุรักษ์หรือขยายพื้นที่ปลูกหญ้าทะเลจะขยายวงกว้างออกไปได้ทั้งตําบลหรือมากกว่านั้นหรือไม่

เรากําหนดเป้าหมายอยู่แล้วว่าในแต่ละปีเราจะปลูกหรือขยายไปอย่างไร เราก็ทําตามแผน ผมว่า เราทําเรื่อยๆทําทุกปีพื้นที่มันเพิ่มและขยายอยู่แล้ว แต่การดูแลรักษาสําคัญ เราพยายามดึงเอาหน่วยงาน และเยาวชนเข้ามาเรียนรู้ ถ่ายทอด เพื่อให้เขาได้ซึมซับกิจกรรมและกระบวนการ และพยายามปลูกฝังให้เขาตระหนักและรับรู้ว่า กิจกรรมที่ทํามันสําคัญต่อระบบนิเวศทางทะเลอย่างไร เรื่องขยายพื้นที่ผมเชื่อว่า ถ้าเราทําเรื่องนี้ให้เป็นวาระที่สําคัญ ผลักดันให้หน่วยงานภาคส่วนต่างๆมามีส่วนร่วมในกิจกรรม และให้ความสําคัญ จะทําให้วาทะการอนุรักษ์มันขยายวงกว้าง และส่งผลในเชิงการปฏิบัติมากขึ้น



ผลสะท้อนจากอาสาสมัคร
"โครงการ Goal Together"


"หญ้าทะเลเป็นส่วนหนึ่งของระบบนิเวศที่มีความสำคัญมาก"เราไม่ได้แค่มานั่งฟังเฉยๆ แต่ได้ลงมือทําจริงระบบนิเวศเป็นเรื่องที่ทุกคน ควรจะตระหนักถึงความสําคัญและช่วยกันฟื้นฟู
วิปัสยา ศรีมาน้อย (กระต่าย)
ผู้ช่วยนักวิจัย

“รู้สึกดีใจที่ยังมีกลุ่มคนที่ให้ความสนใจเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมระบบนิเวศทางทะเล สนใจเกี่ยวกับการพัฒนาและฟื้นฟูธรรมชาติ ได้รับความรู้เกี่ยวกับหญ้าทะเลเยอะมาก ไม่เคยรู้มาก่อนว่าหญ้าทะเลมีความสำคัญกับระบบนิเวศมากมายขนาดนี้ได้รับความรู้จากชุมชน และก็ได้แลกเปลี่ยนความรู้กับคนที่มีแนวคิดในการอนุรักษ์และฟื้นฟูเช่นเดียวกัน”
สุรัญญา หนูนรินทร์
นักวิเทศสัมพันธ์


“การได้มาร่วมกิจกรรมในครั้งน้ีทําให้เราได้ตระหนักถึงความสําคัญของการช่วยกันอนุรักษ์และฟื้นฟูระบบนิเวศทางทะเล และทําให้คนในชุมชนเห็นคุณค่าของสิ่งที่พวกเค้าได้ช่วยกันรักษาและหวงแหนไว้”
นิภาภัทร เสือดารา (ฟ้า)
พนักงานบัญชี


“เหมือนเป็นการเพาะต้นกล้าในจิตใจของคนในด้านการอนุรักษ์ ได้รู้ว่าหญ้าทะเล เป็นหน่ึงในห่วงโซ้อาหารที่มีความสําคัญมากและมีความสำคัญอย่างไรกับระบบนิเวศ กว่าจะได้มาซึ่งหญ้าทะเลแต่ละต้นนั้นไม่ได้ง่ายเลย เป็นประสบการณ์ท่ีหาไม่ได้ในหนังสือ แต่เป็นการได้ สัมผัส ได้ลงมือทําจริงจากกลุ่มคนที่ทำงานด้านการอนุรักษ์จริงๆ”
ณัฐพงษ์ ชยวัทโฒ (ห่าน)
นักวิจัยด้านอนุรักษ์พลังงาน